- Men du snakkar jo ikkje nynorsk? Historia til ein målkonvertitt

Foto: Toyni Tobekk på Flickr (CC-lisensiert)

Om du skulle prate med meg på telefonen, vil du høyre at dialekta mi er relativt pent Oslomål. Om du skulle få ei tekstmelding frå meg, vil ho vere skrive på nynorsk, akkurat som dette innlegget. Det gjer at eg ofte blir møtt med spørsmålet om kvifor eg skriv nynorsk. Skal eg svare kort, så seier eg at eg er født og oppvakse i den største nynorskbrukar-kommunen. Det er berre det lille faktum at det er Oslo. Det bring oss til den litt lengre versjonen.

Kva er ein målkonvertitt?

Ein målkonvertitt er ein som har byta målet sitt, som meg frå bokmål til nynorsk. Dei fleste som har gått den vegen er med i målrørsla. Det året eg byta hovudmål var også det første året eit fleirtal av medlemene i landsstyret til Norsk Målungdom var målkonvertittar. Tidene er i endring, som nokon har sagt det.

Slik blei eg ein målkonvertitt

Då eg gjekk på vidaregåande var eg elev ved Oslo katedralskole, eller som det i daglegtale er, Katta. På Katta har nynorsken historisk stått sterk: Fleire leiarar i Norsk målungdom byrja karrieren sin i lokallaget Katta målungdom (KMU). Det er veldig mange elevlag å velje mellom på Katta, og det var ikkje gitt at eg skulle ende opp i KMU.

På nyåret då eg gjekk i 1. klasse var klassen min på hyttetur i Nittedal. Vi hadde same veke hatt innleveringsfrist på det første sidemålsarbeidet vårt i norsken. Ein av kveldane sat eg og ei anna i klassen og diskuterte korleis det hadde gått. Ingen av oss følte at det hadde gått spesielt bra, og vi var båe to der at vi gjerne skulle ha brukt nynorsk framfor bokmål, av estetiske og prinsipielle grunnar. - Vi skal ikkje berre byte hovudmål for å lære oss det skikkeleg då, spurde eg. Og då var det gjort.

Ideen fekk bein å gå på under hytteturen. Måndagen etter var vi heile sju elevar i klassen vår som sa til norsklæraren vår at vi ville byte til nynorsk som hovudmål. Grunnane varierte mellom oss, frå dei som vil nytte det som eit høve til berre å bli betre i nynorsk til dei av oss som på det meir politiske planet ønska å nytte nynorsk som skriftspråk. Dei fleste byta attende til bokmål før eksamen i 3. klasse, medan nokre av oss har haldt det gåande fram til i dag.

Vi var spente på kva norsklæraren vår ville seie, men då vi hadde sagt at vi ønska å byte hovudmål så sa han: Og kva er spørsmålet? Vi fekk beskjed om at det ikkje skulle meir til enn at han fekk skriftleg beskjed frå kvar enkelt av oss om bytet av hovudmålet. På han verka det som om dette var det mest sjølvsagte i heile verda (og på Katta er det kanskje ikkje langt unna). Men nokre år seinare sa han til meg at i alle samanhengar der han møtte andre norsklærarar la han ut om denne norskklassen sin der han hadde sju elevar med nynorsk som hovudmål. Kollegane spurde alltid om kva han hadde gjort for å få til dette, og han sa som sanninga var, at han ikkje ha gjort noko som helst, utover å vere ein fantastisk lærar kan eg leggje til.

Dersom du skulle skulle ha lyst til å byte hovudmål, så er det ikkje vanskelegare enn at du gir læraren din beskjed om dette skriftleg. Du har krav på å få læremiddel på målformen din, og å møte hovudmålet ditt i undervisinga. Dette blei praktisert særs ulikt av ulike lærarar. Norsklæraren vår gav oss jo sjølvsagt alt av både prøver, meldingar og liknande på nynorsk. Andre lærarar gav berre blaffen, men enkelte glimta til, som læraren min i historie og filosofi 2 som la ut Fronter-meldingar på både bokmål og nynorsk, endå eg var einaste eleven i den klassen som hadde nynorsk som hovudmål. Han var også norsklærar.

Blir ein betre i nynorsk av å bli målkonvertitt?

Eg var ein av dei som tok konvertinga på fullt alvor, og byrja å bruke nynorsk i absolutt alle situasjonar. Å byte frå bokmål til norsk «cold turkey» er på ingen måte det enklaste eg har gjort. Bokmål er det skriftspråket eg har vakse opp med, og erfaringa mi med nynorsk før bytet var på grensa til ikkje-eksisterande. Nynorsken eg skreiv dei to, tre første månadene var utruleg dårleg (og nynorsken min er ennå ikkje heilt perfekt). Den elektroniske nynorskordboka til Universitetet i Oslo blei flittig brukt, faktisk så flittig brukt at eg ein kveld fekk ein såkalla overforbrukssperre (dei trudde eg var ein datamaskin som prøvde å laste ned heile ordboka).

Men etter cirka tre månader så byrja ein heil del brikkar å falle på plass. Ord byrja å sitje, eg måtte slå opp langt mindre enn i starten, og eg fekk ei magekjensle på korleis ting skulle vere. Plutseleg var det langt meir naturleg å skrive nynorsk enn bokmål, og eg tok meg i at det kom nynorskord ut når eg prøvde å skrive bokmål. Eg enda faktisk opp med å gå ut av vidaregåande med betre eksamenkarakter i hovudmål (nynorsk) enn sidemål (bokmål). Det handla litt om oppgåvene, men også om kva som var naturleg for meg.

I dag er det nynorsk eg brukar i dei aller fleste situasjonar. Dersom eg skal bruke ein tekst i ein munnleg situasjon, som manus eller talepunkt, brukar eg som regel bokmål. Det er fordi ord og omgrep då er likare slik eg pratar. Resten av tida er det nynorsk som gjeld, og det gjer ingenting for meg at det er forskjell på korleis eg pratar og korleis eg skriv. Det er to ulike ting, og det er heilt uproblematisk for meg å bruke nynorsk og Oslomål i det daglege.

Er nynorsk verkeleg så vanskeleg?

Basert på all den negative merksemda sidemål (les: nynorsk) får, skulle ein tru at nynorsk var særs vanskeleg å skrive og bruke. Slik er det ikkje. I motsetnad til bokmål, der grammatikken var noko av det siste som kom på plass, så er nynorsk eit konstruert språk. Å skulle lære seg grammatikk og reglar for nynorsk er langt lettare enn for bokmål. At det er så vanskeleg for så mange, handlar meir om haldningar og undervisinga.

ungdomsskulen min (som på det tidspunktet var meir røynd for dopsal og vald enn fagleg nivå) blei kvar einaste av dei få timane vi hadde med sidemålsundervising nytta til ein diskusjon om «kvifor må vi lære nynorsk». Ikkje akkurat det beste utgangspunktet for eit godt læringsmiljø. Eg gjorde mitt for å lære nynorsk på ungdomsskulen med den undervisinga vi hadde, men eg lærde langt meir av å faktisk ta det i bruk i andre situasjonar enn i dei timane vi arbeida med sidemål. Eg meiner ein burde med interesse sjå på skular der ein har gjort forsøk med sidemål.

For meg er ikkje målsaka den viktigaste saka, og difor blei eg aldri noko meir enn eit lokallagsstyremedlem i målrørsla. Eg meiner at folk bør få skrive på den målformen ein ønsker, og at ein bør møte den same målformen når ein er i kontakt med det offentlege. Men eg har verkeleg ingenting tru på forslag om å avskaffe sidemålskarakteren, med grunnar av meir eller mindre populistisk art. Når ein i Noreg har to jamstellte målformar, bokmål og nynorsk, og ein har gitt opp prosjektet samnorsk (ja, for det har ein), då meiner eg det er sjølvsagt at du skal lære og bli vurdert i båe målformar i skulen. Noko anna ville berre vore sært.

Det nynorsken treng, er å bli snakka opp og ikkje ned, av lærarar, politikarar og andre. Av dei tinga eg har lært i skulen så var det ein heil del som var langt meir vanskelege, langt meir keisame, og langt meir unyttige enn å skrive nynorsk, men eg tek ikkje til orde for å ta det ut av læreplanen. Det ville berre blitt for dumt.

(Og for å svare på spørsmålet i tittelen heilt til sist: Sjølvsagt pratar eg ikkje nynorsk, ingen gjer det. Eg pratar dialekt.)

Prosjekt croquembouche

Det første du treng, er vannbakkels.

Ein av hashtaggane eg brukar mest på Instagram er #livetmedeinmatbloggar. Heime brukar vi mykje tid på å ete god mat, og ikkje minst, lage nye og spennande ting.

På laurdag besøkte vi Sigrid og familie for å lage ein croquembouche. Ein croquembouche er ein fransk bryllupskake, og er ein rett som har vore brukt fleire gongar på MasterChef Australia (som er langt betre en den norske og amerikanske versjonen, så det er sagt).

Sigrid og Liv stod for det meste av jobben, og sluttresultatet blei veldig godt. Oppskrifta og instruksjonar du hos matbloggaren på superwoman.no.

Bilete frå prosjekt croquembouche

Gamle blogginnlegg som eg har funne i arkivet

Gamle blogginnlegg frå arkivet

Gamle blogginnlegg er noko som kan vere både og. Når ein opp gjennom åra har hatt ein eller fleire bloggar er det ofte slik at man har mange gamle blogginnlegg ein gjerne skulle vore forutan, men det hender også at ein har innlegg som ein var ganske nøgd med.

Når ein startar ein ny blogg, så tek ein som regel ingenting med seg. Dette til trass for at det i dag er ganske lett å flytte innhald med seg, og eg synast det er synd når godt innhald blir borte for alltid. Difor har eg i dag funne fram nokre av dei gamle blogginnlegga eg likar frå den førre bloggen (som er tilgjengeleg ennå, som eit slags arkiv).

Nye, gamle blogginnlegg:

Slik gjennomfører du val på eit landsmøte

LNU (CC-lisensiert)

I juli var eg innom landsmøtet til Juvente, som eg har arbeida i tidlegare, for å halde ei helsingstale. Eg fekk også gleda av å vere møteleiar den første dagen, og hadde på kvelden før eg drog tilbake til Oslo ein prat med dei som skulle vere møteleiarar dagen etter om korleis ein best mogeleg gjennomfører eit val på eit landsmøte.

Her er nokre av tinga eg meiner er viktig, basert på erfaring frå landsmøte i mange ulike organisasjonar:

Gjer landsmøtet og kandidatane klare for valet

  • Ein nøkkel for å få eit val til å gå ryddig og effektiv for seg, er at landsmøtet veit korleis valet kjem til å bli gjennomført. Val er som regel ein av dei siste sakene på dagsorden, det gjer at du kan informere tidleg og fleire gongar i løpet av møtet om korleis valet blir.
  • Ver tydeleg overfor landsmøtet på kva som er greitt og ikkje greitt i samband med valet. Val handlar i motsetnad til dei andre sakene på eit landsmøte om enkeltpersonar, og ein vanleg regel er at det ikkje skal vere debatt om kandidatane, og at ein ikkje snakkar mot ein kandidat, men for ein kandidat.
  • Om det er opna for det i forretningsorden eller landsmøtet går med på det, set ein frist for å melde benkekandidatar til innstillinga frå valnemnda. Ved å ha denne fristen ei stund før sjølve valet vil du kunne planleggje betre kor lang tid valet vil ta, og kandidatar som får motkandidatar vil kunne førebu seg på det.
  • Innstillinga i valnemnda vil i mange tilfelle vere ein del av sakpapira og er godt kjent av landsmøtet, men det er vanleg at valnemnda også gir ein munnleg presentasjon av innstillinga. Denne presentasjonen bør finne stad før fristen til å kome med benkeforslag.
  • Sørg for å informere kandidatane i god tid om det dei treng å vite, som kor mange minutt dei vil få til å presentere seg, når presentasjonane skal vere (typisk rett før sjølve valet), og om det vil bli opna for støttetalar, og liknande (sjå under).

Når det berre er ein kandidat som stiller til val

  • Dette er den enklaste formen for val. Når kandidaten har presentert seg, og det er klart at det ikkje er andre kandidatar, kan du føreslå for møtet at ein gjennomfører valet ved akklamasjon. Å velje ved akklamasjon vil seie at møtet viser at dei vel kandidaten med applaus.
  • Om vedtektene eller forretningsorden krev det, eller om ein delegat skulle krevje det, ha ein skriftleg val. Då har møtet valet mellom å stemme på kandidaten, eller stemme blankt. Å ha skriftleg votering over ein kandidat er også ein måte for å sjekke om kandidatet har støtte i møtet, og for dei som stemmer ein måte å vise motstand gjennom å stemme blankt.
  • Når det berre er ein kandidat og det blir gjennomført skriftleg votering, så vil kandidaten bli valt sjølv om eit fleirtal av stemmane skulle vere blanke (men då ville i alle fall eg vurdert om eg hadde den tilliten ein treng for å inneha vervet).

Når det er fleire kandidatar som stiller til val

  • Val med fleire kandidatar skal alltid gjerast skriftleg. Kor vidt ein offentleggjer stemmetala varierer frå organisasjon til organisasjon. Det som er vanleg er at ein kandidat må ha meir enn 50 % av stemmane for å bli valt. Dette er for å sikre at ingen kandidat blir valt utan å ha eit fleirtal bak seg.
  • Dersom det er fleire enn to kandidatar og ingen får meir enn 50 % av stemmane, så blir det ein ny runde der den kandidaten som fekk færrast stemmar i første runde ikkje er med. Slik held ein fram til ein har fått ein kandidat med nok stemmar.
  • Når det gjelder benking på verv der det er fleire plassar (typisk styremedlemmer) så finst det to skular på korleis ein skal gjennomføre valet dersom det er fleire kandidatar enn plassar. Ein kan anten gjere det slik at det blir «sekkeval» der ein må stemme på alle kandidatane, eller så kan ein krevje at ein benkekandidat må gjere det klart kven ein benkar mot, slik at det blir val mellom den innstilte og benkekandidaten.
  • Som sagt så skal det ikkje vere nokon debatt om kandidatane, men ein kan velje å opne for å høyre frå andre enn kandidatane. Det kan vere freistande å la salen få stille spørsmål til kandidatane, men slike spørsmålsrundar er noko som veldig enkelt kan bli misbrukt. Eit betre alternativ er å la vere kandidat få 1-2 støttetalar frå andre delegatar.

Hugs på

  • Val blir ofte personleg, for det handlar om enkeltpersonar. Dette gjeld særleg i til dømes ungdomsorganisasjonar, der gjerne alle dei involverte vil vere tett på kvarandre sosialt.
  • Ver klar over at det vil skje ting også utanfor møtet, som fraksjonering og valkamp. Prøv og følg med, og sei til møtet kva som er akseptabelt og ikkje.
  • Som regel går val kjempebra. Lukke til! :)

Slik får du Kindle Unlimited i Noreg

Kindle Unlimited

Amazon har lansert Netflix for bøker: Kindle Unlimited, men så langt berre i USA. Her viser eg korleis du får tilgang i Noreg.

Eg er fan av ebøker: Eg likar å ha ting digitalt, at eg kan ha mange bøker med meg utan at baggen veier meir, og korleis eg kan lese same bok på både brett og mobil, med automatisk oppdatering av kva side eg har kome til. Diverre er ebøker i Noreg korkje så billig eller så enkelt som eg skulle ønske. Engelske bøker har eg kjøpt hos Amazon og les dei gjennom Kindle-appane til iOS, og det er ei langt betre oppleving.

For to veker sidan lanserte Amazon ei ny teneste for Kindle-brukarar, Kindle Unlimited. Ved å betale ein fast pris i månaden (10 USD) får du tilgang til ei stor samling bøker, og du kan velje fritt kva for bøker du vil lese. Dette er eit konsept som ikkje er spesielt ulikt kva Spotify er for musikk og Netflix er for film og TV.

Den første månadene med Kindle Unlimited er gratis, og tenesta er førebels berre tilgjengeleg i USA. ITavisen melder at Kindle Unlimited truleg kjem til Noreg til hausten. Har du ikkje lyst til å vente så lenge, eller berre har lyst til å prøve det ut allereie no, finn du ut korleis du gjer det her.

Merk: Eg testa dette dagen etter at Kindle Unlimited blei lansert, og har ikkje testa oppskrifta etter det. Det kan vere ting har endra seg, sjølv om det ikkje ser slik ut per no. Eg har testa oppskrifta under med både ein ny Amazon-konto og ein eksisterande konto.

Kva hindrar deg i å bruke Kindle Unlimited i Noreg?

Avtalene Amazon har med forfattarar og forlag er ein av grunnane til at Kindle Unlimited så langt berre er i USA. Ikkje alle Kindle-bøker Amazon sel er med i Kindle Unlimited, men du får tilgang til over 600.000 bøker.

Som med mange andre tenester som driv med geografisk avgrensing, så er det mogeleg å kome seg seg rundt det. Ein må berre vite korleis, for å få Kindle Unlimited må du gjere tre ting:

  1. Leggje inn ei amerikansk postadresse.
  2. Oppdater landet ditt på Amazon-kontoen.
  3. Aktivere Kindle Unlimited med ei amerikansk IP-adresse.

Du kjem ikkje til å trengje kjøpe gåvekort på US dollar gjennom mellompersonar eller ha ei IP-adresse frå USA kvar gong du skal laste ned ei bok. I det du har utført dei tre skritta over, så er du i gang med den gratis prøvemånaden med Kindle Unlimited. Etter kva eg les på ulike diskusjonsforum, så vil ikkje Amazon reagere på at du ikkje betaler med eit amerikansk kredittkort, det norske skal halde heilt fint.

Slik går du fram

Eg hadde allereie ein konto på Amazon.com då eg ville sjå om eg klarte å få tilgang til Kindle Unlimited. Først prøvde eg å opprette ein ny konto, som eg så fekk til å teikne abonnement med. Ettersom eg allereie hadde ein del Kindle-bøker på den eksisterande kontoen min, så fekk eg lyst til å sjå om eg kunne få min eksisterande konto til å «gløyme» at han var norsk, og det fekk eg også til.

Oppskrifta under tek utgangspunkt i at du har ein eksisterande konto som du skal «gjere amerikansk», men har du ikkje ein konto frå før er det berre å registrere ein ny, og følge forklaringane under der det er relevant.

1. Leggje inn ei amerikansk postadresse

Vi startar med å gå til Amazon særs lange side med innstillingar: Når du er logga inn, klikk på Your Account.

Amazon-innstillingar

Bla ned til kategorien Settings, under overskrifta Address book klikkar du på Manage Address Book.

Adresser hos Amazon

Her legg du inn ei amerikansk postadresse ved hjelp av knappen Enter a new address. Eg prøvde å ha både ei norsk og ei amerikansk adresse registrert, med den siste som primæradresse, men hos Amazon er dei lure nok til å forstå at du kanskje oppheld deg mest i eit av landa. Så sørg for berre å ha ei amerikansk adresse registrert her.

Korleis får eg ei amerikansk adresse?

Det er eit faktisk eit godt spørsmål, eg går jo utifrå at du er i Noreg. Om du kjenner nokon over atlanteren kan du jo høyre om det greitt at du «låner» adressa deira. Alternativt kan du google deg fram til noko som fungerer. Eller så kan du gjere som meg, bruk ei teneste som JetCarrier. Det er eigentleg ei teneste som tek i mot post for deg og sender han til Noreg, men det treng du ikkje å bruke det til. Det kostar ingenting å registrere seg, og du får ei fullt ut gyldig, amerikansk postadresse.

2. Oppdater landet ditt

Amazon-innstillingar

Tilbake på Your Account-sida blar du deg ned til kategorien Digital Content og under Digital Management klikkar du på Manage Your Content and Devices.

Amazon-innstillingar

Først trykkar du på fana Settings. Under Country Settings kan du endre landet frå Noreg til United States. Dette påverkar kva elektronisk innhald som er tilgjengeleg for deg på Amazon.com, og det er jo faktisk akkurat det vi har lyst til å gjere.

3. Aktiver Kindle Unlimited med ei amerikansk IP-adresse

Siste skrittet er å gå inn på nettsidene til Kindle Unlimited og registrere deg. Dei har lagt om noko på nettsidene, så prøv gjerne å gjere det først med din vanlege IP-adresse. Då eg registrerte meg fekk eg med den norske IP-adressa gjekk det ikkje. Då eg skifta til ei amerikansk IP-adresse gjekk det derimot heilt fint å trykke seg gjennom registreringa.

Det finst fleire måtar å få det til å sjå ut som datamaskinen du sit på er i eit anna land, ein vanleg måte å gjere det på er å bruke ei VPN-teneste. Eg brukar ExpressVPN (affiliate-lenke) som gir meg tilgang til VPN-sørvarar i mange ulike land, og eg er nøgde med dei. Om du ikkje treng VPN resten av året, så er det mange leverandørar som lar deg prøve gratis i noko tid før du må betale.

Ferdig

Når du har trykka deg gjennom registreringa, så er du i mål. Då er det berre å byrje å bla i Kindle-bøkene på Amazons nettsider, og sjå etter bøkene merka med Kindle Unlimited.

Har du trua på Kindle Unlimited som konsept? Del gjerne tankane dine!

Ein ny blogg, eit blankt ark

Hei! Det du les her er det aller første innlegget i ein ny blogg.

Dette er ikkje den første bloggen min, og det kjem ikkje til å bli den siste. For meg er det å setje opp ein heilt ny blogg som å finne fram eit blankt ark å skrive på.

Eivind har skrive treffande om det å starte ein ny blogg, og det å vere ein del av Internett-generasjonen som aldri får gløyme:

Men vi er også mennesker. Og jeg tror mennesker trenger å glemme. Vi trenger å slette. Vi trenger å bevege oss videre, uten at vi bærer med oss alt det gamle. Ikke fordi det er noe galt med det gamle, men fordi vi trenger å vokse videre og la ting fare iblant. Kanskje er det ikke sånn at vi måles og veies og vurderes mer enn hva som var tilfelle før. Men det er iallefall lettere å føle det sånn.

Ida Jackson la opp for nokre år sidan Revolusjonært roteloft, den prisvinnande bloggen hennar, og ho skreiv mellom anna:

Jeg har lyst til å skrive andre ting, i en annen ramme, uten å hete Virrvarr, uten å ha såpebobler og kanin og fire år med tekst i ryggen. Jeg har rett og slett lyst til å flytte, få en ny ramme å skrive i.

Eg har alltid likt å skrive, og no ønskjer eg meg ei ny ramme, der eg ikkje føler meg avgrensa av tidlegare ord, tekstar, og val eg har gjort. Difor finn eg no fram eit blankt ark, og det arket er denne bloggen. Velkomen!

Kva eg skal skrive om

Om eg skulle skulle skrive eit mission statement for denne bloggen, ville det blitt noko som dette: Eg skal skrive om retorikk, politikk, organisasjonsdrift, produktivitet, teknologi, web, og andre ting eg meiner er interessante, på ein måte som er interessant for andre å lese.

Vil du følge forsøket, kan du stikke innom av og til, taste inn eposten din i menyen, eller abonnere på bloggen med ein RSS-lesar. Velkomen skal du vere!

Telenor Arena: Eit døme på dårleg krisekommunikasjon

Krisekommunikasjon er eit stadig viktigare emne for leiarar i offentleg, frivillig og privat sektor. Det er utvikla mange modellar og teoriar, særleg for næringslivet, om korleis ein skal handle og kommunisere når det har oppstått ein situasjon som har eller kan føre til at omdømmet til selskapet blir svekkja, eller det som verre er.

Dersom ein ikkje klarer å kommunisere godt i ein slik situasjon kan ein ende opp i ein kommunikasjonskrise eller dobbelkrise: Den første krisen blir forverra eller overskygga av ein ny krise som er knyta til dårleg handtering av krisesituasjonen. Osloby.no ga på torsdag eit døme på korleis administrerande direktør Øystein Flenning i Telenor Arena, som tydelegvis aldri har lese ei bok om krisekommunikasjon, lagar ein potensiell dobbelkrise for seg sjølv og Telenor Arena.

Saka i korte trekk: Konsertgjengar-Ine måtte stå 45 minutt i kioskkø på Telenor Arena. Då ho endeleg kom fram til kassa, viste det seg at kiosken var tom for vatn. Ina fekk beskjed om at ho kunne kjøpe glas og fylle dei sjølv med vatn på toalettet. Prisen for dei fire tomme glasa? Svimlande 84 kr.

Journalisten ber om ein kommentar frå konsertarrangør Rune Lem i Live Nation, som viser til at det er Telenor Arena som har einerett på sal på konsertarenaen. Ballen går altså vidare til Telenor Arena, og på spørsmål om episoden svarer Øystein Flenning:

- Enten så lyver denne personen, eller så har noen av mine stjålet, sier Flenning.

Dei einaste  scenarioa Flenning seier han kan tru på er:

  1. Konsertgjengar-Ine lyg til media.
  2. Ein av dei tilsette til Flenning har teke betalt for dei tomme glasa og har stukke pengane i eiga lomme.

Ikkje spesielt bra uansett. Den administrerande direktøren forsøk å legitimere synet sitt med ein imponerande detaljkunnskap om korleis ting fungerer i kioskane på arenaen:

- Vi har 300 personer til å operere alle serveringssteder under konserter hos oss. Jeg kjenner ikke alle 300. Det kan tenkes at noen av dem har solgt Gransæter luft, og stjålet de 84 kronene. Vi har ikke noe system for å selge springvann for 21 kroner glasset. Det går ikke an å slå det inn i kassen.

Flenning meiner saka handlar om ein utru tenar eller ein lygande konsertgjest. Ikkje akkurat eit skulebokdøme på korleis ein bør kommunisere overfor ein kunde som har hatt ei negativ erfaring.

Men det blir endå betre! Ikkje berre trekk han Ines historie om kioskpersonalet i tvil. Han trur heller ikkje at køa var lang:

- På alle serveringspunkter var det under fem minutter kø til enhver tid i går. Jeg tror ikke noe på historier om tre kvarters venting. Hvis du tar tiden på hvor lenge et menneske står i en kø, og etterpå spør hvor lenge han tror han ventet, får du ofte høre at det har gått 40 minutter, mens det i realiteten har gått 12, hevder Flenning.

I følgje Coombs kan mangelfull krisekommunikasjon føre til negativ påverknad av omdømmet, endra kundeåtferd og stigande negativ såkalla word-of-mouth. Ein leiar i ei slik stilling som Flenning bør vere ganske skråsikker på faktuma i saka når han går så hardt ut mot ein kunde som ikkje er nøgd.

Eg veit ingenting personleg om korleis ting faktisk var i Telenor Arena den kvelden. Men ein titt på kommentarfeltet til artikkelen vitnar om at Flenning ikkje er ute på tynn is, han har gått i gjennom isen: Ine har sjølv kommentert at ho betalte dei 84. kr med bankkort og har kvittering. Fleire andre delar negative erfaringar med Telenor Arena, både frå den aktuelle kvelden og andre. Til slutt eit sitat frå ein av kommentarane:

Kommer ALDRI til å gå på konsert på Telenor Arena igjen!

Styret i Telenor Arena bør vurdere å kjøpe ei krisekommunikasjonsbok eller to til sin administrerande direktør. Eller ein betre kommunikasjonsrådgivar.

Topp 5 retorikkdefinisjonar i kronologisk rekkefølgje

Dei som kjenner til boka eller filmen High Fidelity veit at hovudpersonen Rob er glad i å lage topp 5-lister. Det gjorde meg litt inspirert då eg las pensum på biblioteket i dag. Ein morosam ting med retorikkfaget er at det finst omtrent like mange definisjonar på retorikk som det finst retorikkforskarar, spesielt om moderne retorikk er med.

Difor presenterer eg her ei topp 5-liste over dei definisjonar på retorikk eg likar best, i kronologisk rekkefølgje:

  1. Aristoteles: La oss da si at retorikken er evnen til i enhver sak å se hvilke muligheter vi har til å overtale.1
  2. Cicero: Rhetoric is one great art comprised of five lesser arts: inventio, dispositio, elocutio, memoria, and pronunciatio 2
  3. Quintilian: Definisjonen på retorikk som i størst grad passer til dens karakter, er at den er kunnskapen om å tale vel. For denne omfatter både alle dyder i retorikken og karaktertrekkene hos taleren, fordi ingen kan tale godt uten å være god. 3
  4. Bitzer: Kort sagt er retorik en måde at ændre virkeligheden på, ikke ved direkte at overføre energi til objekter, men ved at skabe diskurser som ændrer virkeligheden gennem formidlingen af tanke og handling. 4
  5. Kjeldsen: Litt kortere uttrykt er det altså snakk om hensiktsbestemt og virkningsfull kommunikasjon. 5

  1. Eide, T. (overs.) (2006). Aristoteles: Retorikk. Oslo: Spartacus. 
  2. Henta 04.06.12 frå http://www.stanford.edu/dept/english/courses/sites/lunsford/pages/defs.htm
  3. Kjeldsen, J.E. (2009). Retorikk i vår tid. Oslo: Spartacus. 
  4. Bitzer, L.F. (1968). «The Rhetorial Situation». Philosophy & Rhetoric 1968/1: 1.14. Oversett til dansk som «Den retoriske situasjon» i Rhetorica Scandinavia 1997/3: s. 9-17. 
  5. Kjeldsen, J.E. (2009). Retorikk i vår tid. Oslo: Spartacus. 

Dagens anbefaling: Bare skriv (don’t break the chain)!

NRKbeta skreiv i går om Jerry Seinfeld’s Productivity Secret, «Don’t break the chain»:

He [Seinfeld] said the way to be a better comic was to create better jokes and the way to create better jokes was to write every day. But his advice was better than that. He had a gem of a leverage technique he used on himself and you can use it to motivate yourself—even when you don’t feel like it.

He revealed a unique calendar system he uses to pressure himself to write. Here’s how it works.

He told me to get a big wall calendar that has a whole year on one page and hang it on a prominent wall. The next step was to get a big red magic marker.

He said for each day that I do my task of writing, I get to put a big red X over that day. «After a few days you’ll have a chain. Just keep at it and the chain will grow longer every day. You’ll like seeing that chain, especially when you get a few weeks under your belt. Your only job next is to not break the chain.»

«Don’t break the chain,» he said again for emphasis.

Eg er stor fan av GTD-system der eg kan krysse av ting, skal prøve meg på «Don’t break the chain». Planen er å få opp veggkalender i heimen snart, og inntil vidare prøver eg tenesta chains.cc.

Kva gjer du når innlogging i Mac OS X Lion ikkje verkar?

MacBooken min, som køyrer Mac OS X Lion, som har vore primærmaskinen min i nokre år fekk her om dagen eit uventa problem. Etter å ha hatt automatisk innlogging på ei stund, skrudde eg det av. Neste gong eg slo på macen blei det vist ei liste over brukarar på maskinen. Og det var det. Uansett kor mykje eg trykte på dei ulike brukarane, fekk eg ikkje noko høve til å taste inn passordet mitt. Ergo, ikkje mogeleg å logge inn.

Vanlegvis når eg ikkje har automatisk innlogging på, har eg det slik at ein må taste inn brukarnamn og passord. Uheldigvis hadde eg kryssa av for «Vis innloggingsvindu som: Liste over brukere».

Google vart konsultert, men det skulle ta ei god veke før eg fekk logga inn på maskinen att, rett og slett fordi eg ikkje har klart å finne nokon andre på nettet som har hatt det same problemet. Til slutt fann eg ei oppskrift som funka, her er ho til glede for andre i same situasjon:

  1. Skru på macen og hald CMD + S inne til single user mode aktiverast (kvit tekst på sort bakgrunn).
  2. Skriv følgjande og trykk enter: /sbin/mount -uw /
    Merk: I single user mode er det amerikansk tastatur. Skråstrek finn du på bindestrek-knappen, og bindestrek finn du på spørsmålsteikn-knappen.
  3. Skriv følgjande og trykk enter: rm /var/db/.applesetupdone
    Det du gjer er å slette filen som fortel macen din at han ikkje er ny lengre, og ikkje treng å spele vegvisaren du får første gong du skrur på ein ny mac. Start maskinen på nytt (skriv reboot og trykk enter).
  4. Du vil no få opp vegvisaren. Berre klikk deg i gjennom trinna (pass på å vel «Ikke overfør nå» når den spør om du vil overføre data frå ein annan maskin) til du blir bedt om å fylle inn Apple-ID (dette er eit kritisk punkt): Trykk CMD + Q og sei til dialogboksen at du vil halde fram utan å oppgi/lage Apple-ID.
  5. Om du har gjort alt riktig til no, vil du no få høve til å opprette ein adminbrukar (pass på velje eit brukarnamn som ikkje finst på maskinen frå før). Når du har oppretta brukaren, blir du automatisk logga inn, og kan so gjere kva du vil.

Det første eg gjorde var å endre «Vis innloggingsvindu» til «Navn og passord». Deretter kunne eg fint byte over til den vanlege brukaren min, og logge inn som vanleg.

Denne oppskrifta løyste innloggingsproblemet mitt, men peikar samstundes på eit problem: Å få ein adminbrukar med full tilgang på ein tilfelleleg mac er leikande lett. Neste innlegg bør vel handle om korleis ein kan unngå dette problemet…