Slik gjennomfører du val på eit landsmøte

LNU (CC-lisensiert)

I juli var eg innom landsmøtet til Juvente, som eg har arbeida i tidlegare, for å halde ei helsingstale. Eg fekk også gleda av å vere møteleiar den første dagen, og hadde på kvelden før eg drog tilbake til Oslo ein prat med dei som skulle vere møteleiarar dagen etter om korleis ein best mogeleg gjennomfører eit val på eit landsmøte.

Her er nokre av tinga eg meiner er viktig, basert på erfaring frå landsmøte i mange ulike organisasjonar:

Gjer landsmøtet og kandidatane klare for valet

  • Ein nøkkel for å få eit val til å gå ryddig og effektiv for seg, er at landsmøtet veit korleis valet kjem til å bli gjennomført. Val er som regel ein av dei siste sakene på dagsorden, det gjer at du kan informere tidleg og fleire gongar i løpet av møtet om korleis valet blir.
  • Ver tydeleg overfor landsmøtet på kva som er greitt og ikkje greitt i samband med valet. Val handlar i motsetnad til dei andre sakene på eit landsmøte om enkeltpersonar, og ein vanleg regel er at det ikkje skal vere debatt om kandidatane, og at ein ikkje snakkar mot ein kandidat, men for ein kandidat.
  • Om det er opna for det i forretningsorden eller landsmøtet går med på det, set ein frist for å melde benkekandidatar til innstillinga frå valnemnda. Ved å ha denne fristen ei stund før sjølve valet vil du kunne planleggje betre kor lang tid valet vil ta, og kandidatar som får motkandidatar vil kunne førebu seg på det.
  • Innstillinga i valnemnda vil i mange tilfelle vere ein del av sakpapira og er godt kjent av landsmøtet, men det er vanleg at valnemnda også gir ein munnleg presentasjon av innstillinga. Denne presentasjonen bør finne stad før fristen til å kome med benkeforslag.
  • Sørg for å informere kandidatane i god tid om det dei treng å vite, som kor mange minutt dei vil få til å presentere seg, når presentasjonane skal vere (typisk rett før sjølve valet), og om det vil bli opna for støttetalar, og liknande (sjå under).

Når det berre er ein kandidat som stiller til val

  • Dette er den enklaste formen for val. Når kandidaten har presentert seg, og det er klart at det ikkje er andre kandidatar, kan du føreslå for møtet at ein gjennomfører valet ved akklamasjon. Å velje ved akklamasjon vil seie at møtet viser at dei vel kandidaten med applaus.
  • Om vedtektene eller forretningsorden krev det, eller om ein delegat skulle krevje det, ha ein skriftleg val. Då har møtet valet mellom å stemme på kandidaten, eller stemme blankt. Å ha skriftleg votering over ein kandidat er også ein måte for å sjekke om kandidatet har støtte i møtet, og for dei som stemmer ein måte å vise motstand gjennom å stemme blankt.
  • Når det berre er ein kandidat og det blir gjennomført skriftleg votering, så vil kandidaten bli valt sjølv om eit fleirtal av stemmane skulle vere blanke (men då ville i alle fall eg vurdert om eg hadde den tilliten ein treng for å inneha vervet).

Når det er fleire kandidatar som stiller til val

  • Val med fleire kandidatar skal alltid gjerast skriftleg. Kor vidt ein offentleggjer stemmetala varierer frå organisasjon til organisasjon. Det som er vanleg er at ein kandidat må ha meir enn 50 % av stemmane for å bli valt. Dette er for å sikre at ingen kandidat blir valt utan å ha eit fleirtal bak seg.
  • Dersom det er fleire enn to kandidatar og ingen får meir enn 50 % av stemmane, så blir det ein ny runde der den kandidaten som fekk færrast stemmar i første runde ikkje er med. Slik held ein fram til ein har fått ein kandidat med nok stemmar.
  • Når det gjelder benking på verv der det er fleire plassar (typisk styremedlemmer) så finst det to skular på korleis ein skal gjennomføre valet dersom det er fleire kandidatar enn plassar. Ein kan anten gjere det slik at det blir «sekkeval» der ein må stemme på alle kandidatane, eller så kan ein krevje at ein benkekandidat må gjere det klart kven ein benkar mot, slik at det blir val mellom den innstilte og benkekandidaten.
  • Som sagt så skal det ikkje vere nokon debatt om kandidatane, men ein kan velje å opne for å høyre frå andre enn kandidatane. Det kan vere freistande å la salen få stille spørsmål til kandidatane, men slike spørsmålsrundar er noko som veldig enkelt kan bli misbrukt. Eit betre alternativ er å la vere kandidat få 1-2 støttetalar frå andre delegatar.

Hugs på

  • Val blir ofte personleg, for det handlar om enkeltpersonar. Dette gjeld særleg i til dømes ungdomsorganisasjonar, der gjerne alle dei involverte vil vere tett på kvarandre sosialt.
  • Ver klar over at det vil skje ting også utanfor møtet, som fraksjonering og valkamp. Prøv og følg med, og sei til møtet kva som er akseptabelt og ikkje.
  • Som regel går val kjempebra. Lukke til! :)

Slik får du Kindle Unlimited i Noreg

Kindle Unlimited

Amazon har lansert Netflix for bøker: Kindle Unlimited, men så langt berre i USA. Her viser eg korleis du får tilgang i Noreg.

Eg er fan av ebøker: Eg likar å ha ting digitalt, at eg kan ha mange bøker med meg utan at baggen veier meir, og korleis eg kan lese same bok på både brett og mobil, med automatisk oppdatering av kva side eg har kome til. Diverre er ebøker i Noreg korkje så billig eller så enkelt som eg skulle ønske. Engelske bøker har eg kjøpt hos Amazon og les dei gjennom Kindle-appane til iOS, og det er ei langt betre oppleving.

For to veker sidan lanserte Amazon ei ny teneste for Kindle-brukarar, Kindle Unlimited. Ved å betale ein fast pris i månaden (10 USD) får du tilgang til ei stor samling bøker, og du kan velje fritt kva for bøker du vil lese. Dette er eit konsept som ikkje er spesielt ulikt kva Spotify er for musikk og Netflix er for film og TV.

Den første månadene med Kindle Unlimited er gratis, og tenesta er førebels berre tilgjengeleg i USA. ITavisen melder at Kindle Unlimited truleg kjem til Noreg til hausten. Har du ikkje lyst til å vente så lenge, eller berre har lyst til å prøve det ut allereie no, finn du ut korleis du gjer det her.

Merk: Eg testa dette dagen etter at Kindle Unlimited blei lansert, og har ikkje testa oppskrifta etter det. Det kan vere ting har endra seg, sjølv om det ikkje ser slik ut per no. Eg har testa oppskrifta under med både ein ny Amazon-konto og ein eksisterande konto.

Kva hindrar deg i å bruke Kindle Unlimited i Noreg?

Avtalene Amazon har med forfattarar og forlag er ein av grunnane til at Kindle Unlimited så langt berre er i USA. Ikkje alle Kindle-bøker Amazon sel er med i Kindle Unlimited, men du får tilgang til over 600.000 bøker.

Som med mange andre tenester som driv med geografisk avgrensing, så er det mogeleg å kome seg seg rundt det. Ein må berre vite korleis, for å få Kindle Unlimited må du gjere tre ting:

  1. Leggje inn ei amerikansk postadresse.
  2. Oppdater landet ditt på Amazon-kontoen.
  3. Aktivere Kindle Unlimited med ei amerikansk IP-adresse.

Du kjem ikkje til å trengje kjøpe gåvekort på US dollar gjennom mellompersonar eller ha ei IP-adresse frå USA kvar gong du skal laste ned ei bok. I det du har utført dei tre skritta over, så er du i gang med den gratis prøvemånaden med Kindle Unlimited. Etter kva eg les på ulike diskusjonsforum, så vil ikkje Amazon reagere på at du ikkje betaler med eit amerikansk kredittkort, det norske skal halde heilt fint.

Slik går du fram

Eg hadde allereie ein konto på Amazon.com då eg ville sjå om eg klarte å få tilgang til Kindle Unlimited. Først prøvde eg å opprette ein ny konto, som eg så fekk til å teikne abonnement med. Ettersom eg allereie hadde ein del Kindle-bøker på den eksisterande kontoen min, så fekk eg lyst til å sjå om eg kunne få min eksisterande konto til å «gløyme» at han var norsk, og det fekk eg også til.

Oppskrifta under tek utgangspunkt i at du har ein eksisterande konto som du skal «gjere amerikansk», men har du ikkje ein konto frå før er det berre å registrere ein ny, og følge forklaringane under der det er relevant.

1. Leggje inn ei amerikansk postadresse

Vi startar med å gå til Amazon særs lange side med innstillingar: Når du er logga inn, klikk på Your Account.

Amazon-innstillingar

Bla ned til kategorien Settings, under overskrifta Address book klikkar du på Manage Address Book.

Adresser hos Amazon

Her legg du inn ei amerikansk postadresse ved hjelp av knappen Enter a new address. Eg prøvde å ha både ei norsk og ei amerikansk adresse registrert, med den siste som primæradresse, men hos Amazon er dei lure nok til å forstå at du kanskje oppheld deg mest i eit av landa. Så sørg for berre å ha ei amerikansk adresse registrert her.

Korleis får eg ei amerikansk adresse?

Det er eit faktisk eit godt spørsmål, eg går jo utifrå at du er i Noreg. Om du kjenner nokon over atlanteren kan du jo høyre om det greitt at du «låner» adressa deira. Alternativt kan du google deg fram til noko som fungerer. Eller så kan du gjere som meg, bruk ei teneste som JetCarrier. Det er eigentleg ei teneste som tek i mot post for deg og sender han til Noreg, men det treng du ikkje å bruke det til. Det kostar ingenting å registrere seg, og du får ei fullt ut gyldig, amerikansk postadresse.

2. Oppdater landet ditt

Amazon-innstillingar

Tilbake på Your Account-sida blar du deg ned til kategorien Digital Content og under Digital Management klikkar du på Manage Your Content and Devices.

Amazon-innstillingar

Først trykkar du på fana Settings. Under Country Settings kan du endre landet frå Noreg til United States. Dette påverkar kva elektronisk innhald som er tilgjengeleg for deg på Amazon.com, og det er jo faktisk akkurat det vi har lyst til å gjere.

3. Aktiver Kindle Unlimited med ei amerikansk IP-adresse

Siste skrittet er å gå inn på nettsidene til Kindle Unlimited og registrere deg. Dei har lagt om noko på nettsidene, så prøv gjerne å gjere det først med din vanlege IP-adresse. Då eg registrerte meg fekk eg med den norske IP-adressa gjekk det ikkje. Då eg skifta til ei amerikansk IP-adresse gjekk det derimot heilt fint å trykke seg gjennom registreringa.

Det finst fleire måtar å få det til å sjå ut som datamaskinen du sit på er i eit anna land, ein vanleg måte å gjere det på er å bruke ei VPN-teneste. Eg brukar ExpressVPN (affiliate-lenke) som gir meg tilgang til VPN-sørvarar i mange ulike land, og eg er nøgde med dei. Om du ikkje treng VPN resten av året, så er det mange leverandørar som lar deg prøve gratis i noko tid før du må betale.

Ferdig

Når du har trykka deg gjennom registreringa, så er du i mål. Då er det berre å byrje å bla i Kindle-bøkene på Amazons nettsider, og sjå etter bøkene merka med Kindle Unlimited.

Har du trua på Kindle Unlimited som konsept? Del gjerne tankane dine!

Ein ny blogg, eit blankt ark

Hei! Det du les her er det aller første innlegget i ein ny blogg.

Dette er ikkje den første bloggen min, og det kjem ikkje til å bli den siste. For meg er det å setje opp ein heilt ny blogg som å finne fram eit blankt ark å skrive på.

Eivind har skrive treffande om det å starte ein ny blogg, og det å vere ein del av Internett-generasjonen som aldri får gløyme:

Men vi er også mennesker. Og jeg tror mennesker trenger å glemme. Vi trenger å slette. Vi trenger å bevege oss videre, uten at vi bærer med oss alt det gamle. Ikke fordi det er noe galt med det gamle, men fordi vi trenger å vokse videre og la ting fare iblant. Kanskje er det ikke sånn at vi måles og veies og vurderes mer enn hva som var tilfelle før. Men det er iallefall lettere å føle det sånn.

Ida Jackson la opp for nokre år sidan Revolusjonært roteloft, den prisvinnande bloggen hennar, og ho skreiv mellom anna:

Jeg har lyst til å skrive andre ting, i en annen ramme, uten å hete Virrvarr, uten å ha såpebobler og kanin og fire år med tekst i ryggen. Jeg har rett og slett lyst til å flytte, få en ny ramme å skrive i.

Eg har alltid likt å skrive, og no ønskjer eg meg ei ny ramme, der eg ikkje føler meg avgrensa av tidlegare ord, tekstar, og val eg har gjort. Difor finn eg no fram eit blankt ark, og det arket er denne bloggen. Velkomen!

Kva eg skal skrive om

Om eg skulle skulle skrive eit mission statement for denne bloggen, ville det blitt noko som dette: Eg skal skrive om retorikk, politikk, organisasjonsdrift, produktivitet, teknologi, web, og andre ting eg meiner er interessante, på ein måte som er interessant for andre å lese.

Vil du følge forsøket, kan du stikke innom av og til, taste inn eposten din i menyen, eller abonnere på bloggen med ein RSS-lesar. Velkomen skal du vere!